กำลังโหลด ThaiReady…

ใช้เวลานานกว่าปกติ เน็ตอาจช้าหรือหลุด · โหลดหน้านี้ใหม่
เบอร์ฉุกเฉิน 1784 ปภ. · 1669 เจ็บป่วยฉุกเฉิน · 191 ตำรวจ

วิธีรับมือน้ำท่วม (อุทกภัย) · ข้อความจากกรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย

อุทกภัยหรือน้ำท่วมถือเป็นภัยธรรมชาติที่สร้างความเสียหายต่อประเทศไทยมากที่สุด ก่อให้เกิดความสูญเสียชีวิตและทรัพย์สิน โดยเฉพาะในช่วงฤดูฝน บริเวณที่ราบลุ่ม ที่ลาดเชิงเขา ที่ราบลุ่มริมฝั่งแม่น้ำ มีความเสี่ยงต่อการเกิดอุทกภัยในหลายรูปแบบ ทั้งน้ำท่วมฉับพลัน น้ำป่าไหลหลาก และน้ำล้นตลิ่ง เพื่อป้องกันและลดผลกระทบจากอุทกภัย กระทรวงมหาดไทย โดยกรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย (ปภ.) ขอแนะข้อควรรู้เพื่อเตรียมพร้อมรับมือ และการปฏิบัติตนอย่างถูกต้องและปลอดภัยเมื่อเกิดอุทกภัย ดังนี้

การเตรียมพร้อมรับมืออุทกภัย

  1. ติดตามข้อมูลสภาพอากาศและปริมาณน้ำในพื้นที่ อาทิ พยากรณ์อากาศ ประกาศเตือนภัย ระดับการขึ้น - ลงของน้ำในแม่น้ำ ระดับน้ำทะเลหนุน ปริมาณน้ำฝนเฉลี่ย และการคาดการณ์แนวโน้มสถานการณ์ภัย พร้อมปฏิบัติตามคำเตือนอย่างเคร่งครัด
  2. สังเกตสัญญาณความผิดปกติทางธรรมชาติ อาทิ ระดับน้ำในแม่น้ำเพิ่มสูงขึ้น น้ำในลำน้ำมีสีขุ่น หรือเปลี่ยนเป็นสีเดียวกับสีดินภูเขา ฝนตกหนักต่อเนื่อง สัตว์ป่าแตกตื่น มีเสียงดังอื้ออึงมาจากป่าต้นน้ำ หากสังเกตพบสัญญาณดังกล่าว ให้ติดตามเฝ้าระวังสถานการณ์ภัยอย่างใกล้ชิด จะได้เตรียมพร้อมรับมือและอพยพหนีภัยทันท่วงที
  3. จัดเตรียมสิ่งของเครื่องใช้ที่จำเป็นไว้ใช้ในช่วงน้ำท่วม อาทิ เครื่องอุปโภคบริโภค ยารักษาโรค จัดเก็บเอกสารสำคัญไว้ในถุงพลาสติกและซองกันน้ำ รวมถึงวัสดุที่สามารถลอยน้ำได้ เช่น ยางในรถยนต์ แกลลอนน้ำ เป็นต้น สำหรับใช้ยึดเกาะพยุงตัวขณะเดินลุยน้ำท่วม โดยจัดวางไว้ในบริเวณที่นำติดตัวไปได้ทันทีที่ต้องอพยพ
  4. ป้องกันน้ำท่วมบ้าน โดยกำจัดขยะมิให้อุดตันท่อน้ำ ทางระบายน้ำ กำจัดวัชพืชและสิ่งกีดขวางทางน้ำ เพื่อให้น้ำไหลผ่านได้โดยสะดวก พร้อมนำกระสอบทรายมาจัดวางเป็นแนวคันกั้นน้ำหรือเสริมคันดินบริเวณรอบบ้าน รวมถึงตรวจสอบให้อยู่ในสภาพมั่นคงแข็งแรงอยู่เสมอ

การปฏิบัติตนเมื่อเกิดอุทกภัย · กรณีสามารถอาศัยอยู่ในบ้านเรือน

กรณีสามารถอาศัยอยู่ในบ้านเรือน ให้ปฏิบัติ ดังนี้

  1. ขนย้ายสิ่งของเครื่องใช้ขึ้นที่สูง โดยเฉพาะเครื่องใช้ไฟฟ้าและสิ่งของมีค่าให้พ้นจากระดับน้ำท่วม รวมถึงอพยพสัตว์เลี้ยงไปอยู่ในพื้นที่ปลอดภัย
  2. ตัดกระแสไฟฟ้า โดยปิดสวิตช์ไฟ สับคัตเอาท์ เพื่อป้องกันกระแสไฟฟ้ารั่วทำให้ถูกไฟฟ้าดูด ห้ามใช้และสัมผัสเครื่องใช้ไฟฟ้าขณะที่ร่างกายเปียกชื้นหรือยืนอยู่บนพื้นที่ชื้นแฉะ เพราะจะทำให้ถูกไฟฟ้าดูดเสียชีวิตได้
  3. เดินทางในช่วงน้ำท่วมด้วยความระมัดระวัง โดยใช้ไม้สำรวจเส้นทาง ไม่เดินลุยน้ำในช่วงกลางคืน เพราะเสี่ยงต่อการพลัดตกน้ำ
  4. ไม่เข้าใกล้แนวสายไฟ เสาไฟฟ้าหรือสัมผัสวัตถุที่เป็นสื่อนำไฟฟ้า อาทิ โลหะ ตะกั่ว อลูมิเนียม ทองแดง เพราะหากมีกระแสไฟฟ้ารั่ว จะทำให้ถูกไฟฟ้าดูดเสียชีวิต
  5. สวมรองเท้าบูททุกครั้งเมื่อเดินลุยน้ำ เพื่อป้องกันอันตรายจากสัตว์มีพิษ วัสดุมีคมทิ่มหรือตำเท้า หากน้ำท่วมสูง ควรใช้วัสดุที่ลอยน้ำได้ยึดเกาะพยุงตัวขณะเดินลุยน้ำท่วม จะช่วยป้องกันการจมน้ำ
  6. ระมัดระวังภัยในช่วงน้ำท่วม โดยเฉพาะการจมน้ำ อุบัติภัยจากไฟฟ้า สัตว์มีพิษที่อาจหนีน้ำเข้ามาอาศัยในบ้าน เศษแก้วหรือวัสดุมีคมที่จมอยู่ใต้น้ำ รวมถึงโรคระบาดในช่วงน้ำท่วม ทำให้ได้รับอันตรายเพิ่มขึ้น
  7. ไม่ประกอบกิจกรรมบริเวณที่น้ำท่วมสูงและมีกระแสน้ำไหลเชี่ยว อาทิ จับสัตว์น้ำ ทำการเกษตร เพื่อป้องกันการจมน้ำ อีกทั้งไม่ควรอยู่ในน้ำเป็นเวลานาน เพราะอาจเป็นตะคริว ทำให้จมน้ำเสียชีวิต

การปฏิบัติตนเมื่อเกิดอุทกภัย · กรณีต้องอพยพออกจากพื้นที่

กรณีต้องอพยพออกจากพื้นที่ ให้ปฏิบัติ ดังนี้

  1. อพยพไปตามเส้นทางที่ปลอดภัย โดยคำนึงถึงความปลอดภัยในชีวิต ให้การช่วยเหลือเด็กและคนชราก่อน พร้อมปฏิบัติตามแผนการอพยพหนีภัยไปยังสถานที่ปลอดภัย
  2. ไม่อพยพไปตามเส้นทางที่เป็นทางไหลของน้ำ หลีกเลี่ยงการเดินข้ามลำน้ำที่มีระดับน้ำสูงเหนือเข่าและมีกระแสน้ำไหลเชี่ยว เพราะอาจถูกน้ำพัด และได้รับอันตรายจากท่อนไม้หรือก้อนหินที่ลอยมาตามน้ำ
  3. ห้ามขับรถยนต์หรือรถจักรยานยนต์ผ่านบริเวณที่มีน้ำท่วมสูง เพราะความแรงของกระแสน้ำอาจพัดรถออกนอกเส้นทาง ทำให้รถจมน้ำ ก่อให้เกิดอันตรายได้

การจัดเตรียมถุงยังชีพ

ประชาชนที่อาศัยในพื้นที่เสี่ยงภัยควรจัดเตรียมสิ่งของเครื่องใช้ที่จำเป็นไว้ในถุงยังชีพ เพื่อให้สามารถดำเนินชีวิตในช่วงที่เกิดภัยพิบัติได้อย่างน้อย 3 - 5 วัน

  1. เครื่องอุปโภคบริโภค อาทิ ข้าวสาร อาหารแห้ง อาหารกระป๋อง น้ำดื่มสะอาด ยารักษาโรค
  2. สิ่งของเครื่องใช้ที่จำเป็น อาทิ ไฟฉาย ถ่านสำรอง เทียนไข ไฟแช็ก นกหวีด เชือก ถุงพลาสติกสีดำ กระดาษชำระ น้ำยาฆ่าเชื้อโรค มีดพับ ที่เปิดกระป๋อง
  3. เอกสารสำคัญ อาทิ บัตรประจำตัวประชาชน ทะเบียนบ้าน โฉนดที่ดิน สมุดบัญชีธนาคาร พร้อมจัดทำสำเนาไว้หลายๆ ชุด และจัดเก็บไว้ในถุงพลาสติกหรือซองกันน้ำ เพื่อป้องกันเอกสารได้รับความเสียหาย

ทั้งนี้ ควรจัดเก็บถุงยังชีพไว้ในจุดที่ปลอดภัย รวมถึงหมั่นตรวจสอบสิ่งของเครื่องใช้ในถุงยังชีพให้อยู่ในสภาพที่สามารถนำมาใช้งานได้ทันทีเมื่อเกิดสถานการณ์ภัย

ลักษณะการเกิดอุทกภัย

  1. น้ำป่าไหลหลาก พื้นที่เสี่ยง: บริเวณที่ลาดเชิงเขา ที่ราบลุ่มใกล้ภูเขาสูงและป่าต้นน้ำ · สาเหตุ: เกิดจากฝนตกหนักบนภูเขาสูงต่อเนื่อง ทำให้มีปริมาณน้ำสะสมจำนวนมาก จนดินและรากไม้ไม่สามารถดูดซับน้ำไว้ได้ ส่งผลให้น้ำไหลบ่าลงสู่ที่ราบต่ำหรือที่ลาดเชิงเขาอย่างรวดเร็ว โดยน้ำจะพัดพาต้นไม้ กิ่งไม้ ดิน ทราย และหินลงมาด้วย ก่อให้เกิดความเสียหายอย่างรุนแรง
  2. น้ำท่วมฉับพลัน พื้นที่เสี่ยง: ที่ราบลุ่มริมฝั่งแม่น้ำ ที่ลุ่มต่ำริมน้ำ ทางน้ำไหลผ่าน ในเขตชุมชนเมือง พื้นที่ชายฝั่งทะเล · สาเหตุ: เกิดจากฝนตกหนักต่อเนื่อง จนไม่สามารถระบายน้ำได้ทัน เขื่อนหรือฝายพังทลาย ภาวะน้ำทะเลหนุนสูงในช่วงที่ฝนตกหนัก ทำให้มวลน้ำปริมาณมากไหลเข้าท่วมพื้นที่อย่างรวดเร็ว
  3. น้ำล้นตลิ่ง พื้นที่เสี่ยง: ที่ราบลุ่มริมฝั่งแม่น้ำ · สาเหตุ: เกิดจากฝนตกหนักต่อเนื่อง ทำให้ระดับน้ำในแม่น้ำเพิ่มสูงขึ้น มีสิ่งกีดขวางทางน้ำ ลำน้ำตื้นเขิน ประกอบกับมีน้ำเหนือไหลบ่าลงมาในช่วงที่น้ำทะเลหนุนสูง ส่งผลให้น้ำเอ่อล้นตลิ่งท่วมพื้นที่ลุ่มต่ำริมฝั่งแม่น้ำ

สาเหตุการเกิดอุทกภัย

  1. ฝนตกหนักต่อเนื่อง จากอิทธิพลของพายุหมุนเขตร้อนหรือความกดอากาศต่ำพาดผ่านพื้นที่ ทำให้ฝนตกเป็นบริเวณกว้างติดต่อกันเป็นเวลานาน จนดินไม่สามารถดูดซับน้ำ และแหล่งน้ำตามธรรมชาติไม่สามารถรองรับน้ำปริมาณมากไว้ได้
  2. ฝนตกหนักบริเวณภูเขา ทำให้มีปริมาณน้ำสะสมจำนวนมากบนภูเขาหรือป่าต้นน้ำ และไหลบ่าลงสู่ที่ราบเชิงเขาอย่างรวดเร็ว
  3. น้ำทะเลหนุนสูง ทำให้ระดับน้ำในแม่น้ำเพิ่มสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง ส่งผลให้น้ำไม่สามารถระบายลงทะเลได้ทัน จึงเอ่อล้นตลิ่งเข้าท่วมพื้นที่ริมฝั่งแม่น้ำ
  4. ภัยธรรมชาติอื่น อาทิ แผ่นดินไหว ภูเขาไฟระเบิด สึนามิ คลื่นซัดฝั่ง เป็นสาเหตุที่ทำให้เกิดอุทกภัยได้
  5. การตัดไม้ทำลายป่า ทำให้ไม่มีรากไม้ดูดซับน้ำ เมื่อเกิดฝนตกหนักบริเวณภูเขา น้ำจึงไหลบ่าลงสู่พื้นที่ด้านล่างอย่างรวดเร็ว
  6. การสร้างถนนและสิ่งปลูกสร้างกีดขวางทางไหลของน้ำ การถมดินเพื่อปรับพื้นที่ การบริหารจัดการน้ำที่ไม่มีประสิทธิภาพ

เอกสารฉบับนี้ไม่มีหัวข้อการปฏิบัติตนหลังน้ำลด · ดูเพิ่มที่ https://www.disaster.go.th หรือโทร 1784

ดูประกาศเตือนภัย ฝน และระดับน้ำล่าสุดของตำบลของคุณ: https://thaiready.org/search

เกณฑ์ระดับที่ใช้ (ของหน่วยงาน)

ฝุ่น PM2.5 เฉลี่ย 24 ชม. ตามเกณฑ์ของกรมควบคุมมลพิษ:

ฝนสะสม 24 ชม. ตามเกณฑ์ของกรมอุตุนิยมวิทยา:

เกิดเหตุฉุกเฉิน โทรถึงหน่วยงานโดยตรง

ThaiReady ไม่ใช่เว็บไซต์ของรัฐ ไม่ประเมินหรือคาดการณ์แทนหน่วยงาน และไม่รับแจ้งเหตุ

ข้อความในหัวข้อของหน้านี้คัดคำต่อคำจาก เอกสาร “อุทกภัย ภัยใกล้ตัวที่ต้องเรียนรู้...เตรียมพร้อมรับมือ” ของกองเผยแพร่และประชาสัมพันธ์ กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย กระทรวงมหาดไทย (เอกสารไม่ระบุปีที่พิมพ์ · ดาวน์โหลดเมื่อ 21 ต.ค. 2569) เปิดต้นฉบับ (PDF) ↗ · ThaiReady ไม่ได้แต่งคำแนะนำเพิ่ม